http://my.aegean.gr e-Magazino
Κοινωνία

Ημερομηνία:
Θεματική Κατηγορία: Κοινωνία

Προπαγάνδα και ΜΜΕ - Μέρος Α'

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου :

προπαγάνδαΚατά τον Ellul (1965) η προπαγάνδα αποτελεί ένα άθροισμα τεχνικών από ένα κέντρο εξουσίας προς μια ομογενοποιημένη, μέσω ψυχολογικών χειρισμών, ομάδα με σκοπό τη διασφάλιση της ενεργούς συμμετοχής ή της ανοχής ή της συναίνεσής της.


Bασικές προϋποθέσεις της προπαγάνδας είναι οι ακόλουθες:

  1. Πρόθεση του κράτους να εναρμονίσει τους στόχους των πολιτών με τις δικές του επιδιώξεις

  2. Ύπαρξη διαχωριστικών ορίων ανάμεσα στο συμβάν και στην κοινή γνώμη

  3. Επιλεκτική διάχυση πλευρών της πληροφορίας

  4. Κοινή γνώμη, που έχει συνηθίσει να ερμηνεύει τον κόσμο με στερεότυπα, γενικευμένες κατηγορίες, διαπολικές αναπαραστάσεις. Τα ΜΜΕ εμφανίζονται ως η ενδιάμεση ρυθμιστική αρχή ανάμεσα στις υποκειμενικές αντιλήψεις και την πραγματικότητα.

  5. Κοινή γνώμη, η οποία αγνοεί πως η συμμετοχή της στις διεργασίες του δημοκρατικού πολιτεύματος υφρίστανται μόνο κατ' επίφαση, επειδή η κυρίαρχη τάξη ελέγχει τη ροή της πληροφορίας, ανάλογα με τα συμφέροντά της.

  6. Η προπαγάνδα διαχέεται σε όλες τις εκφάνσεις τη καθημερινότητας, για να είναι αποτελεσματική.

  7. Το συναίσθημα νοείται ως συμπλήρωμα των ορθολογιστικών αντιλήψεων για την απεικόνιση της πραγματικότητας και μάλιστα αναπληρώνει σε μεγάλο βαθμό την έλλειψη σφαιρικής πληροφόρησης. Τα ΜΜΕ επιχειρούν μέσω μιας επιτυχούς ή ανεπιτυχούς μέιξης συναισθήματος και εκλογίευσης να παρουσιάσουν το γεγονός ή την είδηση υπό το πρίσμα της κυρίαρχης ιδεολογίας.

  8. Οι πολίτες εσωτερικεύουν ως δικές τους πολιτικές τοποθετήσεις, ιδεολογίες και κουλτούρες, που παρουσιάζονται ως υποδειγματικές από τα ΜΜΕ. Ο άνθρωπoς, εξαιτίας της περιορισμένης εμπειρίας, της έλλειψης εναλλακτικών, της ανεπαρκούς καλλιέργειας θεωρείται ως παθητικός δέκτης, ανίκανος να διαχειριστεί το συλλογικό, αλλα παραμένει μερικά υπεύθυνος μόνο για τον ατομικό προσδιορισμό του.

  9. Η προπαγάνδα εμπερικλείει την έννοια του σχεδιασμού, της στρατηγικής και της βαθιάς γνώσης των ψυχολογικών – κοινωνικών δυναμικών της κοινής γνώμης.. Η απλοϊκή άποψη ότι οι ομάδες εξουσίας μπορούν εύκολα να διαχειριστούν τη μάζα, έχει προ πολλού ανασκευαστεί.

  10. Η προπαγάνδα σήμερα νοείται ως ένα είδος συμβολαίου, οι όροι του οποίου μπορούν ανα πάσα στιγμή να τεθούν σε επαναδιαπραγμάτευση.

  11. Η προπαγάνδα δημιουργεί ανάγκες ή επιτείνει τις υπάρχουσες

  12. Δραματοποιεί λανθάνοντα ή υπαρκτά συναισθήματα

  13. Αναζωογονείται με την επανάληψη

  14. Γίνεται πιστευτή, όταν εκπέμπεται από πολλές πηγές, που αλληλοσυμπληρώνονται

  15. Είναι αποτελεσματικότερη όταν προβάλλει τα μηνύματά της σε φαινομενικά ουδέτερο πλαίσιο.

  16. Γίνεται περισσότερο πετυχημένη όταν τα νοήματά της δεν είναι διεκδικητικά ή απαιτητικά, αλλά φαντάζουν ως λογικά αποκυήματα της σκέψης των πολιτών.

  17. Δηλητηριάζει τον κριτικό λόγο, όταν ενσωματώνει τα αντίθετα επιχειρήματα με τέτοιο τρόπο, ώστε να τα γελοιοποιήσει, κάνοντας την κοινή γνώμη να υποθέσει πως μετέχει μιας δημοκρατικής αντιπαράθεσης.

  18. Εκτροχιάζει την ορθή σκέψη παρουσιάζοντας ψευδή δεδομένα ή αποσιωπώντας άλλα. Για παράδειγμα εμφανίζει μια ιδέα, ως πολύ πιο διαδεδομένη απΆ ό,τι πραγματικά είναι, έναν υποθετικό κίνδυνο ως απειλή, οδηγεί την κοινή γνώμη σε εκβιαστικά διλήμματα του τύπου «πτώχευση ή ξεπούλημα των βασικών δικαιωμάτων», «ανοχή στους μετανάστες ή διασάλευση της δημόσιας ασφάλειας», χωρίς να την εκθέτουν σε ενδιάμεσες, πιο μετριοπαθείς λύσεις.


παιδεία μμε προπαγάνδα - από έκθεση στη Σύρο


Πηγές εικόνων (επιμέλεια από ομάδα σύνταξης MyAegean): (kouk), (my.aegean.gr-ΦωτοGallery)


Σημειώσεις σχετικά με το παρόν άρθρο:

Το παρόν δημοσίευμα γίνεται σε συνεργασία με τον Συμβουλευτικό Σταθμό του Πανεπιστημίου Αιγαίου και το my.aegean.gr!

Κάθε εβδομάδα, (Δευτέρα) δημοσιεύονται άρθρα που έχουν ως αντικείμενο κυρίως θέματα κοινωνιολογικού ή ψυχολογικού χαρακτήρα. Το συνοδευτικό οπτικό υλικό και η προσαρμογή προς ηλεκτρονική δημοσίευση των κειμένων αποτελεί επιμέλεια της ομάδας MyAegean, εκτός αν κάπου αναφέρεται διαφορετικά. Συμπληρωματικά, ενδέχεται να δημοσιεύονται και δελτία τύπου ή ανακοινώσεις από τον φορέα προς ενημέρωση ενδιαφερόμενων.

Ευχαριστούμε τα μέλη του Σταθμού και τον κ. Παπάνη, καθηγητή του τμήματος της Κοινωνιολογίας για την παραχώρηση των άρθρων.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο του Σταθμού, μπορείτε να βρείτε εδώ: http://symv.aegean.gr/

εκ της Ομάδας Ανάπτυξης MyAegean






Αποστολή άρθρου από μέλος Symvouleutikos-Stathmos.

Το άρθρο αυτό προέρχεται από: MY.aegean.gr Community http://my.aegean.gr/web/ e-Περιοδικό Publisher: MyAegean (ISSN: 2459-2692)

My.Aegean.gr, άρθρο «Προπαγάνδα και ΜΜΕ - Μέρος Α'», http://my.aegean.gr/web/article3060.html από μέλος Symvouleutikos-Stathmos [ανακτήθηκε: 2026-05-17 14:22:34]