ΓΙΑΤΙ το «εγώ» δυσκολεύεται σήμερα να βρει το δρόμο για να γίνει «εμείς»;
Η χαμένη τιμή της κοινωνικής αλληλεγγύης
«Ο μόνος τρόπος να σώσεις τον εαυτό σου είναι να μάχεσαι για τους άλλους», έγραφε ο Νίκος Καζαντζάκης. Πόσοι το θυμόμαστε, άραγε, αυτό; Το «εγώ» μοιάζει σήμερα να δυσκολεύεται να βρει τον δρόμο για να γίνει «εμείς».
Μοναχικές πορείες, εγκλωβισμένες στα καλά και συμφέροντα, σαν τα πρότυπα και τα μοντέλα μιας εποχής άκρως ανταγωνιστικής.
Σαν ο πληθυντικός τού «εμείς» να μη φαντάζει πια αποκούμπι. Να μην κρύβει μέσα του τη δύναμη που απαιτείται για να αντεπεξέλθουμε σε μια πραγματικότητα που μόνο εύκολη δεν είναι, σε κοινωνικοοικονομικές συνθήκες αντίξοες, σ' ένα κράτος πρόνοιας που συνεχώς συρρικνώνεται και σ' ένα φυσικό περιβάλλον που καθημερινά υποβαθμίζεται.
Τελικά, η λεγόμενη κοινωνική αλληλεγγύη υφίσταται στην ελληνική κοινωνία; Ή, όπως σε όλες τις σύγχρονες κοινωνίες, τείνει να μετατραπεί σε μια ακόμη έννοια κενή περιεχομένου; Μήπως οδεύει στο να ταυτιστεί με την πράξη της φιλανθρωπίας και μόνο; Ερωτήματα που εύλογα δημιουργούνται από καθημερινά περιστατικά που συμβαίνουν γύρω μας.
Χαρακτηριστικό το σύνδρομο του «όχι στην αυλή μου». Μήνες, για να μην πούμε χρόνια, τώρα οι κάτοικοι του Λεκανοπεδίου αντιμετωπίζουν το πρόβλημα των σκουπιδιών, ένα πρόβλημα πολύ σοβαρό αφού έχει άμεση σχέση με την υγεία τους. Ενα πρόβλημα που διαιωνίζεται καθώς όλοι επιζητούν τη λύση του, με βασική προϋπόθεση, όμως, αυτή να είναι «μακριά απ' την πόρτα τους».
Συνηθισμένα φαινόμενα, οι αντιδράσεις και τα παράπονα κατοίκων όταν στη γειτονιά τους ή στον δήμο τους πρόκειται να εγκατασταθούν κέντρα κοινωνικής επανένταξης ψυχικά πασχόντων, μονάδες απεξάρτησης, κέντρα υποδοχής μεταναστών, κτίρια φιλοξενίας αστέγων.
Την ίδια ώρα όμως οι ίδιοι (

άνθρωποι που ασχημονούν, φιλονικούν και προβαίνουν σε πρωτοφανείς εκδηλώσεις εχθρότητας απέναντι σε «διαφορετικούς» συνανθρώπους τους, εκδηλώνουν με περισσή ευαισθησία συναισθήματα αλληλεγγύης για λαούς που δοκιμάζονται και υποφέρουν (π.χ. από το τσουνάμι σε Νοτιοανατολική Ασία).
Τι συμβαίνει στον νου και την καρδιά του Ελληνα; Πόση απόσταση χωρίζει την ευκαιριακή εκδήλωση κοινωνικής αλληλεγγύης, απόρροια και της «αφύπνισης» του συναισθήματος από τα ΜΜΕ, από αυτήν ως στάση ζωής συνειδητή;
Μήπως τελικά τα σημάδια του ωχαδερφισμού, της απάθειας, της φιλαυτίας, της αδιαφορίας, που είναι έκδηλα χαραγμένα στο κοινωνικό μας σώμα, απορρέουν από την έλλειψη παιδείας, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης;
________________________________________
Ερωτήσεις
1 Κοινωνική αλληλεγγύη, δύο λέξεις: Τι σημαίνουν για σας, τι σημαίνουν στην εποχή μας;
2 Συχνό φαινόμενο οι έντονες διαμαρτυρίες κατοίκων όταν στη γειτονιά τους πρόκειται να λειτουργήσουν ξενώνες αποκατάστασης ή παροχής βοήθειας σε άτομα με προβλήματα. Την ίδια ώρα, οι ίδιοι αυτοί κάτοικοι, ακόμη και για τα δικά τους προβλήματα (σκουπίδια), επιζητούν λύσεις μακριά από την πόρτα τους. Σημείο των καιρών ή μια ιστορία με παρελθόν που έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη αλλά και ελληνική φύση;
3 Τι φταίει τελικά και η κοινωνική αλληλεγγύη τείνει προς εξαφάνιση; Είναι θέμα παιδείας, έλλειψης σωστής και έγκαιρης ενημέρωσης-ευαισθητοποίησης;